GEG, Gebäudeenergiegesetz (sinds 29 juli 2026: Gebäudemodernisierungsgesetz, GModG) · Woordenlijst

GEG staat voor Gebäudeenergiegesetz. Het is de centrale Duitse federale wet over de energetische eisen voor gebouwen. De wet regelt hoe nieuwbouw en bestaande gebouwen energetisch moeten worden uitgevoerd, welke verplichtingen gelden bij de installatie en de exploitatie van verwarmings- en airconditioningsinstallaties en hoe de energetische kwaliteit van een gebouw wordt aangetoond, bijvoorbeeld in het energieprestatiecertificaat (Energieausweis). Het GEG geldt sinds november 2020. Het bundelde de Energieeinsparverordnung, de Energieeinsparungsgesetz en de Erneuerbare-Energien-Wärmegesetz. Daarmee combineert het eisen aan de bouwkundige efficiëntie met voorschriften voor de warmtevoorziening.

Belangrijk over de actuele stand: Op 10 juli 2026 hebben Bundestag en Bundesrat de wet ingrijpend gewijzigd. Op 28 juli 2026 werd de wijziging bekendgemaakt in het Bundesgesetzblatt (BGBl. 2026 I Nr. 226). Sinds 29 juli 2026 heet de wet officieel Gesetz zur Einsparung von Energie und zur Modernisierung der Wärmeversorgung in Gebäuden, kortweg Gebäudemodernisierungsgesetz (GModG). Formeel gaat het om dezelfde wet in gewijzigde versie en niet om een volledig nieuw regelgevend kader. De afkorting GEG blijft in de praktijk in gebruik, vooral voor de rechtstoestand tot en met 28 juli 2026.

Welke grootheden de wet gebruikt

De wet werkt met energetische kengetallen. De belangrijkste zijn de jaarlijkse primaire energiebehoefte, de eindenergiebehoefte, het transmissiewarmteverlies via de gebouwschil en kengetallen van afzonderlijke bouwdelen, zoals de U-waarde. De U-waarde geeft in watt per vierkante meter en kelvin aan hoeveel warmte door een bouwdeel zoals een muur, dak of raam verloren gaat wanneer er binnen en buiten een temperatuurverschil bestaat. Hoe lager de waarde, hoe beter het bouwdeel isoleert.

De behoefte aan eindenergie is de hoeveelheid energie die, na verrekening bij het gebouw, nodig is voor verwarming, warm water, ventilatie of koeling. Ze ligt dichter bij de energiefactuur dan de primaire energiebehoefte. Ze blijft echter een rekenwaarde op basis van genormeerde aannames en is geen gemeten verbruik. Bij de primaire energie komt daar de inspanning bij die vooraf nodig is, bijvoorbeeld voor de winning, omzetting en het transport van een energiedrager. Daarom wordt dezelfde hoeveelheid warmte afhankelijk van de energiedrager verschillend gewaardeerd. Met de hervorming worden de primaire-energiefactoren samengebracht in een nieuwe bijlage 4 en bepaald volgens een gewijzigde methode. De totale primaire energie wordt voortaan inclusief het aandeel hernieuwbare energie weergegeven. De berekeningsmethode wordt omgezet naar DIN/TS 18599:2025-10 en de vroegere referentiegebouwmethode wordt vervangen. Volgens de geraadpleegde beschrijving gelden deze regels vanaf 1 januari 2027.

Deze onderscheidingen zijn geen rekentechnische details. Ze bepalen mee welke standaarden als vervuld gelden. Een gebouw kan weinig warmteverlies hebben en toch een ongunstig primair-energiekengetal, als het overwegend met fossiele brandstoffen wordt verwarmd. Omgekeerd kan een gebouw met hernieuwbare warmte rekenkundig goed scoren, hoewel de schil maar middelmatig is geïsoleerd. Voor een zinvolle beoordeling moeten schil, energiedrager en installatietechniek daarom samen worden bekeken.

Wat er in 2026 is veranderd

De versie van 2023, in het publieke debat meestal Heizungsgesetz genoemd, schreef in beginsel voor: nieuw geïnstalleerde verwarmingen moeten minstens 65 procent van de warmte uit hernieuwbare energie of onvermijdbare restwarmte leveren. Wanneer deze verplichting in bestaande gebouwen van toepassing werd, hing af van de termijnen van de warmteplanning. Sinds 29 juli 2026 geldt deze eis niet meer. De voormalige paragrafen 71, 71b tot en met 71p en 72 zijn opgeheven. Eigenaars kunnen bij de vervanging van de verwarming weer uit veel technieken kiezen. Daartoe behoren gas-, stookolie- en lpg-verwarmingen, warmtepompen, zonthermische installaties, biomassa, hybride verwarmingen, directe elektrische verwarming, stadsverwarming en zeer efficiënte WKK-installaties.

Ook paragraaf 72 is vervallen. Daarmee bestaan er geen gebruiksverbod meer voor bepaalde constante-temperatuurketels ouder dan 30 jaar en ook geen wettelijk einde van fossiele ketels in 2045. Ook de verplichte advisering vóór de installatie van fossiele verwarmingen vervalt. De doelstelling van klimaatneutraliteit tegen 2045 uit de Bundes-Klimaschutzgesetz blijft bestaan. De federale regering verklaart dat stookbrandstoffen vanaf 2045 volledig klimaatneutraal moeten zijn.

In de plaats van de 65-procentregel komen vooral twee instrumenten:

Biotreppe (bio-trap): Wie na de hervorming in een bestaand gebouw een nieuwe gas-, stookolie- of lpg-verwarming installeert, moet die laten werken met een stijgend aandeel klimaatneutrale brandstoffen. Het aandeel bedraagt 10 procent vanaf 2029, 15 procent vanaf 2030, 30 procent vanaf 2035 en 60 procent vanaf 2040. Erkend worden onder meer biomethaan, biostookolie, biopropaan en verschillende soorten waterstof. Onder voorwaarden kan de verplichting ook met hybride oplossingen worden vervuld. Tot 2035 kunnen bovendien zonthermische installaties of ventilatiesystemen met warmteterugwinning de Biotreppe vervangen.
Groengas- en groenestookoliequotum: Dit quotum richt zich tot de leveranciers van gas, stookolie en lpg en betreft daarmee ook alle bestaande verwarmingen. Volgens paragraaf 42a moet de federale regering uiterlijk op 1 december 2026 hiervoor een eigen wet voorleggen. Het quotum moet vanaf 2028 gelden. Hoogte, betrokken brandstoffen en bewijsvoering zijn nog niet vastgelegd.

Met dezelfde hervorming wordt de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen 2024/1275 omgezet. Nieuwe niet-woongebouwen van de overheid moeten vanaf 2028 voldoen aan de standaard voor nulemissiegebouwen, alle andere nieuwbouw vanaf 2030. Voor bestaande niet-woongebouwen gelden minimumnormen volgens het principe dat de slechtste gebouwen eerst worden gerenoveerd: tot 2030 de slechtste 16 procent, tot 2033 de slechtste 26 procent. Uitzonderingen bestaan wanneer een renovatie technisch onmogelijk of economisch onredelijk is. Energieprestatiecertificaten worden digitaal en machineleesbaar. Niet-woongebouwen krijgen eigen efficiëntieklassen van A tot G. Vanaf 2027 komt gefaseerd een zonneplicht voor bepaalde nieuwbouw en grotere gebouwen, en vanaf 2030 moeten nieuwe woongebouwen in de regel fotovoltaïsche installaties of zonthermische installaties krijgen. Niet-woongebouwen met een verwarmings- of airconditioningvermogen boven 70 kW hebben tot eind 2029 gebouwautomatisering nodig. Tot nu toe lag deze drempel op 290 kW.

Afbakening ten opzichte van subsidies en warmteplanning

De wet is geen subsidiewet. Toelagen en kredieten lopen via de Bundesförderung für effiziente Gebäude (BEG), die door de KfW en het BAFA worden toegekend. De wet legt verplichtingen en minimumnormen op, de subsidie moet investeringen vergemakkelijken. Sinds 21 juli 2026 gelden gewijzigde subsidievoorwaarden. De inkomensbonus is nu gestaffeld, de subsidiabele kosten zijn beperkt tot 28.000 euro en dit plafond daalt elk halfjaar verder. Wie verplichting en subsidie gelijkstelt, vergist zich: een verplichting wordt niet automatisch gesubsidieerd en een subsidie vervangt geen wettelijke eis.

Hiervan te onderscheiden is de gemeentelijke warmteplanning. Zij onderzoekt welke gebieden naar verwachting worden bevoorraad via warmtenetten, decentrale warmtepompen, een waterstofnet of andere oplossingen. In de versie van 2023 bepaalde de warmteplanning mee vanaf wanneer de 65-procentregel in bestaande gebouwen gold. Deze directe koppeling is met de opheffing van paragraaf 71 vervallen. Voor investeringen blijft de warmteplanning niettemin belangrijk. Ook de Wärmeplanungsgesetz moet worden gewijzigd.

Waarom de wet relevant is voor het elektriciteitssysteem

Hoe meer gebouwen met warmtepompen verwarmen, hoe sterker het elektriciteitsverbruik in de gebouwensector stijgt. Tegelijk daalt het verbruik van aardgas en stookolie. Meer elektriciteit betekent daarom niet automatisch een hoger totaal energieverbruik. Warmtepompen gebruiken omgevingswarmte uit lucht, bodem of water en hebben elektriciteit vooral nodig voor de compressor. Uit één kilowattuur elektriciteit ontstaan, afhankelijk van temperatuur, toestand van het gebouw en dimensionering, meerdere kilowattuur warmte. De hervorming legt zich niet meer vast op één techniek. Hoe snel de elektrificatie van warmte vordert, hangt daarom sterker af van prijzen, subsidies en warmteplanning dan van een installatieverplichting.

Voor het net telt niet alleen de jaarlijkse hoeveelheid elektriciteit, maar ook het tijdstip en het vermogen. Op koude dagen draaien veel warmtepompen tegelijk, terwijl fotovoltaïsche installaties weinig produceren. Dat kan de distributienetten belasten en de residuele belasting verhogen. Gebouwen kunnen warmte opslaan. Daardoor kan de werking van een warmtepomp tijdelijk worden verschoven, wat flexibiliteit oplevert. Deze speelruimte is echter beperkt. Een slecht geïsoleerde woning koelt sneller af, heeft een hogere aanvoertemperatuur nodig en biedt minder mogelijkheden voor belastingverschuiving. Renovatie en een netdienstige werking horen daarom bij elkaar.

Typische misverstanden

Ten eerste: de wet was nooit een onmiddellijke vervangingsplicht voor alle verwarmingen, en sinds juli 2026 geldt dat nog duidelijker. Bestaande verwarmingen mogen verder worden gebruikt en hersteld, en de vervangingsplicht na 30 jaar voor constante-temperatuurketels is geschrapt. Wie nu een nieuwe gas- of stookolieketel installeert, neemt echter toekomstige verplichtingen via de Biotreppe op zich en indirect ook de kosten van het leveranciersquotum. Hoe beschikbaar en hoe duur biomethaan, biostookolie of waterstof in de toekomst zullen zijn, is onzeker. Dat erkent zelfs de memorie van toelichting bij de wet.

Ten tweede: technologieneutraal betekent niet dat er geen regels zijn. Eisen aan nieuwbouw, aan bouwdelen bij renovatie, aan energieprestatiecertificaten en aan directe elektrische verwarming blijven bestaan. Directe elektrische verwarming is in nieuwbouw bijvoorbeeld alleen toegestaan als het gebouw de eisen inzake warmte-isolatie met minstens 45 procent onderschrijdt. Volgens paragraaf 9 mogen de deelstaten (Bundesländer) bovendien verdergaande eisen handhaven. Daarom kan de rechtstoestand regionaal verschillen.

Ten derde: berekende behoefte is niet gelijk aan gemeten verbruik. Behoeftecertificaten berusten op genormeerde aannames. Gebruikersgedrag, kamertemperatuur, leegstand, weer, onderhoud en regeling kunnen het werkelijke verbruik sterk veranderen. Woongebouwen kunnen verder een verbruikscertificaat of een behoeftecertificaat hebben. Voor niet-woongebouwen is voortaan een behoeftecertificaat voorgeschreven.

Institutionele en economische samenhang

De federale overheid (Bund) stelt het kader vast, de deelstaten en autoriteiten houden toezicht op de uitvoering. Energieadviseurs, ontwerpers, vakmensen, schoorsteenvegers en bouwheren nemen verschillende taken op zich bij het aantonen, uitvoeren en controleren. Gebouwen, verwarmingen en aansluitingen op warmtenetten worden tientallen jaren gebruikt en leggen kosten en emissies voor lange tijd vast. Bij huurwoningen komt daarbij dat verhuurders investeren en huurders de exploitatiekosten dragen. De hervorming wijzigt hier de kostenverdeling: wordt een nieuwe verwarming volgens de regels van de Biotreppe geïnstalleerd, dan delen verhuurder en huurder vanaf 2028 de gasnetvergoedingen en CO2-kosten elk voor de helft. Vanaf 2029 worden ook de meerkosten van de Biotreppe gedeeld, tot een bovengrens. Voor verhuurders bestaat een hardheidsregeling.

Voor de warmtetransitie blijft de wet een instrument met beperkte reikwijdte. Sinds 2026 zet ze minder in op de verwarmingstechniek en meer op de brandstoffen. Ze vervangt geen netplanning, geen voldoende aantal gespecialiseerde bedrijven, geen betrouwbare subsidiëring en geen gemeentelijke beslissingen over warmtenetgebieden. De wet moet in 2030 worden geëvalueerd. Tot dan blijft de situatie in beweging: de quotumwet moet nog komen en grondwettelijke klachten zijn aangekondigd.

Bronnen

Neues Gebäudemodernisierungsgesetz — Presse- und Informationsamt der Bundesregierung; 2026-07-29. Abschnitte „Anforderung von 65 Prozent erneuerbare Energien entfällt“, „Die neue Förderung“, „EU-Richtlinie umsetzen“
Germany’s new Building Modernisation Act – An overview — Gleiss Lutz; 2026-08-21. Abschnitte Legislative process, Key changes, Biofuels ladder, EPBD, Energy performance certificate, Tenants, Related legislation
GModG-Infoportal – Gebäudemodernisierungsgesetz: Inhalt und Verfahren — Bundesregierung (GModG-Infoportal); unbekannt. Chronik, Einträge vom 10.07.2026 und Mai 2026
Gebäudemodernisierungsgesetz: Was sich jetzt ändert — BDEW Bundesverband der Energie- und Wasserwirtschaft; 2026-07-21. Abschnitt „Zentrale Änderungen des GModG“

Gerelateerde begrippen

Edited by eCMS on 12.11.2026 05:05