Gebotstermijn · Woordenlijst

Een gebotstermijn is de dag waarop in een concurrerende toewijzingsprocedure de termijn voor het indienen van biedingen afloopt. In het Duitse recht is het begrip uitdrukkelijk gedefinieerd in de Erneuerbare-Energien-Gesetz (EEG). De gebotstermijn (Gebotstermin) is volgens die wet de kalenderdag waarop de termijn voor het indienen van biedingen voor een aanbesteding verstrijkt. Het gaat dus om een kalenderdag en niet om een bepaald uur. De biedingen moeten uiterlijk op die dag door de Bundesnetzagentur zijn ontvangen. Tijdig verzenden volstaat niet. Elke bieding moet bovendien vermelden voor welke gebotstermijn zij wordt ingediend.

Eenvoudig gezegd is de gebotstermijn de sluitingsdatum voor inschrijvingen van een aanbesteding. Tot dan moeten bieders alle gegevens volledig indienen die nodig zijn voor de beoordeling. Afhankelijk van de procedure zijn dat bijvoorbeeld biedwaarde, biedhoeveelheid, locatie, vergunningen, zekerheden en vergoedingen. Pas daarna onderzoekt de bevoegde instantie de biedingen, rangschikt ze en kent ze gunningen toe of sluit ze biedingen uit. Op de gebotstermijn wordt noch een installatie gebouwd noch een subsidie uitbetaald. De bieder legt zich op die dag echter economisch bindend vast. Uit een gunning kunnen later rechten en plichten voortvloeien, zoals een aanspraak op de marktpremie of de verplichting een project binnen een termijn te realiseren.

Einde van de termijn, weekenden en voorafgaande termijnen

In de praktijk maakt de Bundesnetzagentur onderscheid tussen de wettelijke gebotstermijn en de feitelijke indieningstermijn. Valt de gebotstermijn op een zondag of feestdag, dan verschuift het einde van de termijn krachtens §§ 188 en 193 BGB naar de eerstvolgende werkdag. Zo liep de indieningstermijn in de biomassaronde met gebotstermijn 1 oktober 2023 pas af op maandag 2 oktober 2023. Andere termijnen die van de gebotstermijn afhangen, verschuiven daardoor niet. Vergunningen voor biomassa-installaties moeten bijvoorbeeld vier weken vóór de gebotstermijn zijn verleend en aan het register zijn gemeld. Deze meldingstermijn blijft ook dan gelijk wanneer de indieningstermijn verschuift. De Bundesnetzagentur wijst hier uitdrukkelijk op. Voor windenergie-installaties op land geldt dezelfde vierwekenregel.

De gebotstermijn is daarom een referentiepunt voor een hele reeks termijnen: vooraf de bekendmaking van de aanbesteding en de melding van vergunningen, achteraf het onderzoek van de biedingen, de gunningen en de realisatietermijnen. Wie alleen op de indieningsdag let, kan een voorafgaande termijn missen en daardoor van de ronde worden uitgesloten.

Afbakening ten opzichte van verwante begrippen

Aanbestedingsvolume (Ausschreibungsvolumen): Volgens de EEG de som van het te installeren vermogen waarvoor op een gebotstermijn de aanspraak op marktpremie wordt aanbesteed. Het wordt uitgedrukt in kilowatt of megawatt, dus als geïnstalleerd vermogen en niet als energiehoeveelheid.
Biedhoeveelheid en biedwaarde (Gebotsmenge en Gebotswert): De biedhoeveelheid is het vermogen waarvoor een bieder biedt. De biedwaarde is de aan te leggen waarde (anzulegender Wert) in cent per kilowattuur die hij opgeeft. In de omgangstaal heet die vaak biedprijs.
Gunning (Zuschlag): De beslissing welke biedingen succesvol zijn. Zij volgt enkele weken na de gebotstermijn. Bij de EEG-rondes gelden gunningen een week na hun openbare bekendmaking als bekendgemaakt.
Realisatietermijn: De periode waarbinnen een project waaraan een gunning is toegekend, in bedrijf moet worden genomen. Anders dreigen boetes of verlies van de gunning.

Voorbeeld: aanbestedingen volgens de EEG

Voor windenergie-installaties op land voorziet de geldende EEG 2023 vier vaste gebotstermijnen per jaar: 1 februari, 1 mei, 1 augustus en 1 november. Het jaarvolume van 10.000 megawatt voor 2026 wordt gelijkmatig over deze data verdeeld en vervolgens volgens wettelijke regels aangepast. De Bundesnetzagentur kan het volume van een gebotstermijn verlagen als te weinig biedingen te verwachten zijn (dreigende onderinschrijving). Bij de gebotstermijn van 1 februari 2026 verlaagde zij niet. Aanbesteed werd ongeveer 3.445 megawatt. Er werden 439 biedingen gegund bij een maximumwaarde van 7,25 cent per kilowattuur. De naar hoeveelheid gewogen gemiddelde gunningswaarde bedroeg 5,54 cent per kilowattuur. Ook voor fotovoltaïsche vrijeveldinstallaties, daksystemen, biomassa en innovatieaanbestedingen legt de EEG eigen gebotstermijnen vast.

De gebotstermijnen zullen naar verwachting veranderen. Het regeringsontwerp voor een EEG 2027 voorziet voor wind op land in 2027 nog maar drie gebotstermijnen: 1 februari, 1 mei en 1 november. Vanaf 2028 moeten dat 1 mei, 1 augustus en 1 november zijn. In 2027 en 2028 moet telkens 15.000 megawatt worden aanbesteed. Daarnaast voorziet het ontwerp in aanvullende veerkrachtaanbestedingen (Resilienzausschreibungen) en tweezijdige verschilcontracten (zie two-sided CfD). Volgens de stand van de hier geraadpleegde bronnen is dit nog een ontwerp en geen geldend recht.

Voorbeeld: capaciteitsmechanisme

Gebotstermijnen bestaan niet alleen bij de ondersteuning van hernieuwbare energie. Volgens de Strom-Versorgungssicherheits- und Kapazitätengesetz (StromVKG) maakte de Bundesnetzagentur in juli 2026 de eerste aanbesteding voor langetermijncapaciteit bekend. De gebotstermijn was 8 september 2026. Aanbesteed werd 4.500 megawatt gereduceerd vermogen. Tot de gebotstermijn werden 41 biedingen met samen ongeveer 11.958 megawatt ontvangen. Zeven biedingen werden uitgesloten, onder meer wegens ontbrekende verplichte gegevens of bewijsstukken. Elf biedingen kregen op 3 november 2026 een gunning voor samen ongeveer 5.160 megawatt. Deze waarde ligt boven het volume, omdat de bieding die de aanbestede hoeveelheid voor het eerst overschreed, nog volledig werd gegund. Hier wordt geen opgewekte kilowattuur vergoed, maar de beschikbaarstelling van gegarandeerd vermogen voor de bevoorradingszekerheid.

Bij de inkoop van regelreserve spreekt men meestal niet van gebotstermijnen. Deze veilingen verlopen in korte, vaak dagelijkse cycli. Ze organiseren geen installatiebouw, maar de kortetermijnbeschikbaarheid van bedrijfsvermogen. Gemeenschappelijk aan alle procedures is alleen het basisidee: tot een vast tijdstip ontvangen aanbiedingen worden vergelijkbaar gemaakt en volgens vaste regels geselecteerd.

Waarom de termijn de markt vormgeeft

Gebotstermijnen bepalen wanneer de concurrentie daadwerkelijk plaatsvindt. Projectontwikkelaars stemmen vergunningsprocedures, grondbeveiliging, aanvragen voor netaansluiting, deskundigenrapporten en financieringstoezeggingen daarop af. Wie een termijn mist, moet op de volgende ronde wachten. Bij wind op land kan dat volgens het geldende recht drie maanden betekenen, bij andere segmenten ook langer. Een bieding bundelt de verwachtingen over bouwkosten, rente, elektriciteitsprijzen, netaansluitingskosten en vergunningsrisico's op precies dat tijdstip. Tussen gebotstermijn, bestelling van de componenten en ingebruikname van een windpark liggen vaak jaren. De biedwaarde is daarom ook een momentopname van de risicoinschatting van de bieder.

Veelvoorkomende misinterpretaties

Veel biedingen op één termijn betekenen niet dat het vermogen binnenkort op het net staat. Pas de realisatiegraad laat zien hoeveel daarvan daadwerkelijk wordt gebouwd.
Weinig biedingen bewijzen niet dat een technologie onrendabel is. Ze kunnen ook wijzen op ontbrekende vergunningen, ontbrekende netaansluitingen, te lage maximumwaarden of verwachte regelwijzigingen.
Een gunningswaarde is geen directe maatstaf voor de kosten van een technologie. Ze hangt af van het aanbestedingsontwerp, dus van maximumwaarde, prijsregel, zekerheden, boetes en vergoedingsmechanisme, en van de concurrentie in de betreffende ronde.
Een bieding is nog geen definitieve investeringsbeslissing. Zekerheden en realisatietermijnen moeten voorkomen dat schaarse volumes worden geblokkeerd door projecten die niet realistisch uitvoerbaar zijn.

Duiding

De gebotstermijn zegt niets over de vraag of een aanbestedingsontwerp goed is of een uitbreidingsdoel haalbaar. Hij is wel het tijdstip waarop technische projectrijpheid, financiering, wettelijke vereisten en politieke uitbreidingsvolumes samenkomen. Wie aanbestedingsresultaten wil beoordelen, moet daarom ook altijd de regels van die termijn kennen: termijnen, volumes, deelnamevoorwaarden en maximumwaarden. Daarbij moet men nagaan of de betreffende termijn volgens geldend recht of volgens een ontwerp is vastgelegd.

Bronnen

Gesetz für den Ausbau erneuerbarer Energien (Erneuerbare-Energien-Gesetz – EEG 2023) — Bundesministerium der Justiz / juris (gesetze-im-internet.de); unbekannt (konsolidierte Fassung). § 3 Nr. 24, 25; § 30 Abs. 1 Nr. 3; § 30a Abs. 2
Biomasse: Gebotstermin 1. Oktober 2023 — Bundesnetzagentur; 2023 (Bekanntmachung; Zuschläge 6. Dezember 2023). Abschnitte Gebotstermin und Meldefrist Genehmigungen
Wind an Land: Gebotstermin 1. Februar 2026 — Bundesnetzagentur; 2026. Öffentliche Bekanntgabe der Zuschläge; Ausschreibungsvolumen
StromVKG – Ergebnisse der ersten Ausschreibung für Langzeitkapazitäten — Bundesnetzagentur; 2026-11-03. Abschnitt Ergebnisse der Ausschreibung
Gesetzentwurf der Bundesregierung (EEG 2027 / Stromsektor) — Bundesministerium für Wirtschaft und Energie; 2026-07-29. Änderung § 28 Abs. 1 und 2 EEG; Resilienzausschreibungen

Gerelateerde begrippen

Edited by eCMS on 12.11.2026 05:05