Fault Ride Through · Woordenlijst

Fault Ride Through, kortweg FRT, is het vermogen van een productie-installatie, een opslagsysteem of een omvormer om zich bij een korte netfout niet meteen van het net los te koppelen. De installatie blijft gedurende een vastgelegde tijd aangesloten en gedraagt zich daarbij volgens voorgeschreven regels. In het Duits heet dit meestal Fehlerdurchfahrt, in VDE-regelgeving ook dynamische Netzstützung (dynamische netondersteuning). Centraal staat het gedrag bij een spanningsdip. Dergelijke dips ontstaan vooral door kortsluitingen, schakelhandelingen of storingen aan bedrijfsmiddelen. De Europese netcode voor productie-installaties vat het begrip eng op: apparaten moeten bij tijdelijk lage spanning op het netaansluitpunt aangesloten blijven en blijven werken, wanneer de fout een „ontwerpconform te beheersen” fout is. Daarmee is een fout bedoeld die de netbeveiliging volgens de planningscriteria van de netbeheerder met succes afschakelt.

Spanning-tijdkarakteristieken en p.u.-waarden

Technisch wordt FRT beschreven met spanning-tijdkarakteristieken. Die leggen een ondergrens vast: hoe diep mag de spanning op het netaansluitpunt vóór, tijdens en na een fout zakken zonder dat de installatie mag uitschakelen? De spanning wordt daarbij meestal niet in volt uitgedrukt, maar als relatieve waarde in p.u. (per unit). 1,0 p.u. komt overeen met de referentie- of nominale spanning. Een dip tot 0,2 p.u. betekent dus: op het beschouwde punt staat nog maar 20 procent van de nominale spanning. Pas wanneer het werkelijke spanningsverloop onder de karakteristiek valt, mag of moet de installatie zich loskoppelen.

Verordening (EU) 2016/631 (Network Code Requirements for Generators, RfG) legt hiervoor parameterbereiken vast. De concrete waarden worden nationaal bepaald door de transmissiesysteembeheerders. Bij niet-synchrone installaties, de zogenoemde Power Park Modules zoals wind-, pv- of batterij-installaties, ligt de restspanning tijdens de fout bij de types B en C in het bereik van 0,05 tot 0,15 p.u. Voor synchrone installaties van type D voorziet tabel 7.1 in een restspanning van 0 p.u. De foutklaringstijd, dus de tijd tot de fout is afgeschakeld, bedraagt telkens 0,14 tot 0,15 seconden. Als netbeveiliging en veilige bedrijfsvoering dat vereisen, zijn tot 0,25 seconden mogelijk. Daarna stijgt de karakteristiek trapsgewijs weer op. De herstelfase kan afhankelijk van het installatietype enkele seconden duren. De toegestane duur loopt dus uiteen van milliseconden tot enkele seconden.

De karakteristieken in de RfG hebben betrekking op symmetrische fouten. Het gedrag bij asymmetrische fouten legt elke transmissiesysteembeheerder zelf vast. Bovendien moeten de netbeheerders de voorwaarden vóór en na de fout publiceren die gelden bij het leveren van het bewijs, bijvoorbeeld het minimale kortsluitvermogen op het aansluitpunt. Het vermogen om een fout te doorstaan hangt immers sterk af van hoe „stijf” het net is, dus van zijn kortsluitvermogen.

LVRT, HVRT en blindstroom

Het doorstaan van spanningsdips heet Low Voltage Ride Through (LVRT), het doorstaan van korte overspanningen High Voltage Ride Through (HVRT). De RfG definieert FRT uitdrukkelijk alleen voor fasen van lage spanning. Eisen voor kortstondige overspanningen vloeien, afhankelijk van regio en regelgeving, voort uit nationale voorschriften of aansluitregels. Voor het elektriciteitssysteem telt niet alleen of een installatie aangesloten blijft. Belangrijk is ook welke stroom ze tijdens de fout levert, of ze met blindvermogen de spanning ondersteunt en hoe ze haar actieve vermogen daarna weer opvoert. De RfG laat de transmissiesysteembeheerder bepalen of tijdens de fout actief of blindvermogen voorrang heeft. Heeft het actieve vermogen voorrang, dan moet het uiterlijk 150 milliseconden na het optreden van de fout beschikbaar zijn.

In Duitsland zet VDE-AR-N 4110 (Technische Anschlussregel Mittelspannung, actuele versie 2023-09) deze voorschriften om voor het middenspanningsnet. Ze maakt onderscheid tussen type-1-installaties (rechtstreeks gekoppelde synchrone machines) en type-2-installaties (vooral via omvormers gekoppelde installaties). Voor type-2-installaties bestaan twee varianten. Bij de volledige dynamische netondersteuning voedt de installatie extra blindstroom in, afhankelijk van hoe diep de spanning inzakt. Een versterkingsfactor k, aanbevolen is k = 2, bepaalt hoe sterk de reactie uitvalt. Vereenvoudigd betekent dit: bij een dip van 25 procent van de nominale spanning vraagt k = 2 extra blindstroom van ongeveer 50 procent van de nominale stroom. Bij de beperkte dynamische netondersteuning blijft de installatie aangesloten, maar voedt ze tijdens de fout noch blind- noch actieve stroom in. Welke variant geldt en op welke plaats de k-factor moet worden nageleefd, bepaalt de netbeheerder. Voor hoog- en extra-hoogspanning gelden eigen toepassingsregels met afwijkende details.

Meer dan een vertraagde afschakeling

FRT is niet gewoon de plicht om aangesloten te blijven. Bij een zware fout is de spanning vaak zo laag dat er geen normaal actief vermogen kan worden overgedragen. Het vermogen volgt uit spanning, stroom en fasehoek. Daalt de spanning sterk en blijft de stroom begrensd, dan daalt noodzakelijkerwijs ook het actieve vermogen. Omvormers begrenzen hun stroom omdat hun halfgeleiders slechts bepaalde maximumstromen verdragen. Hun regeling moet daarom beslissen hoe ze de beschikbare stroom over actieve en reactieve component verdeelt. Aansluitregels kunnen eisen dat de blindstroom voorrang krijgt en dat het actieve vermogen na de fout geordend en niet sprongsgewijs weer toeneemt.

FRT zet ook de beveiligingstechniek niet buiten werking. Duurt een fout te lang of is ze te diep, ligt het spanningsverloop dus onder de karakteristiek, dan moet de installatie zich loskoppelen. Het gaat om afstemming: de installatie mag niet bij elke korte storing uitschakelen, maar mag in gevaarlijke toestanden ook niet blindelings aangesloten blijven. Daarom eist de RfG dat beveiligingsinstellingen worden afgestemd tussen netbeheerder en installatie-exploitant. De karakteristieken van de VDE-regels werken rechtstreeks door op de instellingen van de ontkoppelingsbeveiliging. Schakelt een exploitant de dynamische netondersteuning uit, dan moet hij deze beveiligingsinstellingen aanpassen. FRT is daarmee een samenspel van installatieregeling, beveiligingsinstellingen, aansluitvoorwaarden, beveiligingsconcept en netbedrijfsvoering.

Van de detectie van een ongewild eilandnet moet FRT duidelijk worden onderscheiden. Zou een installatie een afgescheiden netdeel onbedoeld blijven voeden, dan moet ze uitschakelen. Daar zouden spanning en frequentie niet betrouwbaar worden gecontroleerd en zouden werkzaamheden aan het net gevaarlijk worden. Bij FRT gaat het daarentegen om fouten in het voortbestaande gekoppelde net, waarbij de installatie geregeld aangesloten moet blijven. Zwartstartvermogen, frequentieondersteuning en momentane reserve zijn eveneens eigen eisen, ook al hangen ze technisch samen met moderne omvormertechniek.

Betekenis voor een hernieuwbaar elektriciteitssysteem

Vroeger bepaalden grote synchrone generatoren het gedrag van het net bij fouten. Ze leveren bij kortsluitingen hoge foutstromen, en hun gedrag wordt al tientallen jaren in de beveiligingsconcepten meegenomen. Wind-, pv- en batterij-installaties zijn daarentegen meestal via vermogenselektronica aangesloten. Hoe ze zich bij een fout gedragen, wordt bepaald door regelalgoritmen, metingen, parameterinstellingen en de thermische belastbaarheid van de halfgeleiders. Zonder duidelijke voorschriften zouden veel installaties bij een spanningsdip bijna gelijktijdig kunnen uitschakelen. Uit een plaatselijk beperkte kortsluiting, die de netbeveiliging eigenlijk gericht afschakelt, zou dan een groot productieverlies ontstaan dat verdere beveiligingsfuncties kan activeren. FRT voorkomt de oorspronkelijke fout niet, maar beperkt de gevolgen ervan en is daarmee een bouwsteen van de netstabiliteit. Het belangrijkst is dat bij hoge gelijktijdige invoeding uit wind en zon.

Volgens de RfG moeten pas installaties vanaf type B FRT-capabel zijn. Type-A-installaties, dus kleine installaties, zijn uitgezonderd. Nationale aansluitregels kunnen voor kleinere installaties echter eigen eisen voor netondersteuning bevatten. Voor grotere installaties komen bewijsstukken bij: eenheids- en installatiecertificaten, simulatiemodellen, stabiliteitsanalyses en tests bij de inbedrijfstelling. FRT is daarmee ook een institutioneel begrip. Het verbindt fysiek gedrag met formele eisen uit de netcodes en duidelijke bevoegdheden.

Rechtsstand en vooruitzichten

Per november 2026 is in de EU Verordening (EU) 2016/631 bepalend, omgezet via nationale regels zoals de VDE-toepassingsregels. Op 8 juli 2026 heeft de Europese Commissie het ontwerp van een herziene versie (RfG 2.0) gepubliceerd. De openbare raadpleging liep tot 25 augustus 2026. Het ontwerp moet onder meer opslagsystemen en andere omvormergebaseerde installaties uitdrukkelijk opnemen en eisen voor netvormend gedrag vastleggen. Voor planningen geldt daarom: tot aan de vaststelling en nationale omzetting blijven de bestaande regels bindend. Nieuwe eisen voor netvormende omvormers kunnen het foutgedrag van toekomstige installaties echter veranderen.

Typische misverstanden en afbakeningen

FRT maakt storingen niet zonder gevolgen. Het vermogen verlaagt het risico op kettingafschakelingen, maar vervangt noch netversterking, noch afgestemde beveiliging, noch voldoende reserves. In zwakke netten of bij beveiligingstoestellen die niet zijn ontworpen voor het foutstroomgedrag van omvormers blijven deze taken bestaan.
FRT betekent niet dat zonder onderbreking actief vermogen wordt ingevoed. Bij diepe dips is vaak blindstroom gevraagd of, bij beperkte netondersteuning, helemaal geen stroom. Het actieve vermogen wordt pas na de foutklaring weer opgebouwd.
Omvormers zijn niet principieel ongeschikt. Hun gedrag laat zich via de regeling sterker vormgeven dan bij synchrone machines. Problemen kunnen ontstaan wanneer veel toestellen gelijk zijn ingesteld, metingen bij een fout onzeker worden of regelingen elkaar beïnvloeden. Doorslaggevend is welke netfuncties ze aantoonbaar en in welke kwaliteit leveren.
Afbakening ten opzichte van spanningshandhaving: de spanningshandhaving betreft de lopende bedrijfsvoering binnen de toegestane spanningsbanden. FRT betreft korte uitzonderlijke storingen en de tijd onmiddellijk daarna.
Afbakening ten opzichte van frequentiehandhaving: frequentieproblemen ontstaan door een onevenwicht tussen productie en verbruik in het hele synchrone gebied. Spanningsdips zijn eerder lokaal van aard en hangen af van netimpedanties en kortsluitvermogen. Een installatie kan de frequentie goed ondersteunen en toch zwakke FRT-eigenschappen hebben, en omgekeerd.
Afbakening ten opzichte van leveringszekerheid: FRT is slechts een technisch deelaspect van de leveringszekerheid. Het toont echter hoezeer een betrouwbare levering afhangt van processen die slechts fracties van een seconde duren.

FRT is daarmee geen comfortfunctie, maar een minimumeis aan het gedrag van een installatie in het gekoppelde net. Een installatie is niet al systeemcompatibel omdat ze energie opwekt. Ze moet bij fouten ook zo reageren dat een beperkte netfout beperkt blijft.

Bronnen

Regulation (EU) 2016/631 establishing a network code on requirements for grid connection of generators — Europäische Kommission / EUR-Lex; 2016-04-14. Art. 2 Nr. 27 und 29; Art. 14 Abs. 3 Buchst. a; Art. 16 Abs. 3 mit Tabelle 7.1; Art. 20 und Tabellen für nichtsynchrone Anlagen
Verordnung (EU) 2016/631 der Kommission zur Festlegung eines Netzkodex mit Netzanschlussbestimmungen für Stromerzeuger (deutsche Fassung) — EUR-Lex; 2016-04-14. Art. 2 (Begriffsbestimmung FRT-Fähigkeit); Art. 14 Abs. 3 Buchst. b; Art. 14 Abs. 5 Buchst. b
Umsetzung der Europäischen Network Codes – Hotspot-Themen: Technische und juristische Hintergründe — VDE/FNN; unbekannt. Abschnitt zur FRT-Fähigkeit und zum Anlagentyp A
VDE-AR-N 4110:2023-09, Formular E.8 Netzbetreiber-Abfragebogen — VDE/FNN (Formular, bereitgestellt durch Stadtwerke Troisdorf); 2023-09. Abschnitt 2.2 Dynamische Netzstützung (nur Typ-2-Anlagen)
Revision of Network Code on Requirements for Grid Connection of Generators — Energy Storage Europe; 2026-08. Nachrichtenbeitrag, Absätze 1–3

Gerelateerde begrippen

Edited by eCMS on 11.11.2026 19:47