Closing Price · Woordenlijst

Closing price, in het Duits meestal Schlusskurs, is de prijs waarmee een verhandelbaar product aan het einde van een handelsdag, een handelsfase of een vastgelegde waarderingsperiode officieel wordt opgegeven. Op de energiemarkt gaat het daarbij om stroom- en gasfutures, opties, emissierechten, garanties van oorsprong en andere producten die op de beurs of buiten de beurs worden verhandeld. De closing price is geen technische prijs voor één kilowattuur op het net. Hij is een markt- en waarderingswaarde voor een duidelijk omschreven, gestandaardiseerd product.

Een slotkoers is pas ondubbelzinnig als er meerdere gegevens bij horen: product, leveringsperiode, lastprofiel (base, peak of een ander blok), marktgebied, valuta, hoeveelheidseenheid en handelsplatform. Een Duits base-jaarproduct voor het volgende kalenderjaar heeft een andere eindstand van de dag dan een peak-maandproduct of een weekcontract. Stroomfutures van de EEX worden doorgaans genoteerd in euro per megawattuur, met een minimale prijswijziging van 0,01 €/MWh. Eén contract komt overeen met 1 MW constant vermogen over alle leveringsuren van de periode.

Slotkoers, laatste handel en afrekenprijs

Vaak wordt de closing price verward met de laatst verhandelde prijs. In liquide producten liggen beide meestal dicht bij elkaar. In weinig verhandelde looptijden kan de laatste transactie echter uren oud zijn of slechts een zeer kleine hoeveelheid betreffen. Zo'n losse waarde is nauwelijks bruikbaar als referentie. Beurzen stellen daarom volgens vaste regels een officiële eindstand van de dag vast. In de energietermijnhandel is deze officiële waarde doorgaans de settlement price, in het Duits dagelijkse afrekenprijs. In de omgangstaal wordt hij vaak ook closing price of slotkoers genoemd. Welke term in een concreet geval bindend is, wordt bepaald door het reglement van het betreffende handelsplatform.

Een voorbeeld is de European Energy Exchange (EEX) in Leipzig. Zij bepaalt voor elk contract op elke beursdag een dagelijkse afrekenprijs. Deze dient vooral voor de berekening van de variation margin in de clearing en daarnaast als informatie over de waarde van het contract aan het einde van de dag. De basis zijn transacties en orders uit een kort, vastgelegd tijdvenster, het settlement price window. Voor de meeste Europese stroomfutures ligt dit volgens de huidige procedure (versie 5.36, juli 2026) tussen 17:05 en 17:15 uur CET/CEST, voor Noordse stroomfutures tussen 15:50 en 16:00 uur. De officiële eindstand van de dag ontstaat dus niet noodzakelijk uit de allerlaatste handel van de dag.

Zo bepaalt de EEX de waarde: waren er in het tijdvenster transacties en passende orders, dan bestaat een theoretische prijs voor 75 procent uit de gemiddelde handelsprijs en voor 25 procent uit het midden tussen het beste koop- en verkoopbod. Waren er alleen transacties, dan telt de gemiddelde handelsprijs. Waren er alleen biedingen, dan telt hun gemiddelde. Ontbreken beide, dan kan de beurs terugvallen op marktgegevens uit de tijdelijke nabijheid, op andere prijsbronnen of op de chief-traderprocedure, waarbij beursdeelnemers schattingen van de fair value indienen. Vervolgens toetst de beurs elke theoretische prijs op plausibiliteit. Bovendien kan zij de prijzen zo aanpassen dat er tussen verwante producten geen arbitragemogelijkheden ontstaan.

Te onderscheiden van de dagelijkse afrekenprijs is de slotafrekenprijs (final settlement price) aan het einde van de looptijd. Financieel afgewikkelde stroomfutures worden in geld afgerekend. De basis is doorgaans een spotindex, dus het gemiddelde van de veilingprijzen op de day-aheadmarkt voor marktgebied, lastprofiel en leveringsperiode. Voor Duitsland is dat de Phelix-DE. Een indexprijs is dus een gemiddelde over veel leveringsperioden. De day-aheadprijs zelf is het resultaat van een veiling voor fysieke levering en geen slotkoers in de zin van de termijnhandel.

Waarom de slotkoers belangrijk is op de energiemarkt

Energiemarkten organiseren niet alleen de levering van stroom en gas. Ze leveren ook referentieprijzen waarmee bedrijven risico's waarderen, transacties afdekken, jaarrekeningen opstellen en zekerheden stellen. Een energieleverancier houdt posities aan op de termijnmarkt voor toekomstige leveringsjaren. Een industrieel bedrijf dekt zijn stroomkosten af met futures en forwards. Een handelaar benut prijsverschillen tussen looptijden of marktgebieden. Al deze posities worden dagelijks herwaardeerd tegen de officiële eindstand van de dag (mark-to-market), lang voordat de eerste megawattuur wordt geleverd.

In de clearing heeft dit directe gevolgen voor het geld van de betrokkenen. De clearinginstelling verrekent dagelijks winsten en verliezen uit de prijswijziging. Bij de EEX doet de European Commodity Clearing (ECC) dat op basis van de dagelijkse afrekenprijzen. Een rekenvoorbeeld: een base-jaarcontract van 1 MW omvat in een jaar met 365 dagen 8.760 MWh. Stijgt de afrekenprijs met 1 €/MWh, dan verandert de waarde van de positie met 8.760 euro. Bij een sprong van 20 €/MWh en 50 contracten gaat het al om ongeveer 8,8 miljoen euro. De verliezende partij moet dit bedrag op korte termijn aanzuiveren. Zo kan een prijssprong een margin call uitlokken en liquiditeit vastleggen, hoewel er nog geen kilowattuur is geleverd.

Productdefinitie, liquiditeit en bijzonderheden

Bij stroomproducten maakt de leveringsperiode deel uit van de prijs. Een base-product omvat alle uren van de periode. Een peak-product van de EEX omvat de uren van 08:00 tot 20:00 uur van maandag tot en met vrijdag. Wettelijke feestdagen zijn daarbij niet uitgezonderd, anders dan de eerdere formulering „op werkdagen“ doet vermoeden. Inmiddels zijn er nog meer blokken, zoals een zonnevenster van 12 tot 16 uur of een uitgebreide peak van 6 tot 22 uur. Voor elk van deze producten bestaat een eigen afrekenprijs. Sinds de day-aheadmarkt in kwartiertijdseenheden wordt afgewikkeld, verwijzen sommige contractomschrijvingen uitdrukkelijk naar deze kwartierprijzen.

Een bijzonderheid betreft negatieve stroomprijzen. Volgens de EEX-procedure mogen de dagelijkse afrekenprijzen voor dag-, week- en weekendfutures negatief zijn. Voor maand-, kwartaal- en jaarfutures wordt een negatieve theoretische prijs daarentegen opgetrokken tot de minimumprijs van 0,01 €/MWh. De afrekenprijzen voor de lopende frontmaand en de frontweek volgen deels uit reeds bekende spotprijzen en de prijzen van de bijbehorende dag- of weekcontracten.

Hoe betrouwbaar een slotkoers is, hangt af van de liquiditeit. In veel verhandelde producten ontstaat hij uit talrijke transacties en krappe biedingen. In weinig verhandelde looptijden steunt hij sterker op schattingen van de fair value, op aangrenzende producten of op externe bronnen. Voor contracten zonder openstaande posities (open interest) kan de EEX afzien van een eigen afrekenprijs en de minimumprijs hanteren. Het gepubliceerde getal ziet er in alle gevallen even nauwkeurig uit, maar de betekenis ervan verschilt. Twee cijfers achter de komma betekenen niet dat de markt met die nauwkeurigheid diep is verhandeld.

Veelvoorkomende misverstanden

De slotkoers is niet de prijs die iedereen heeft betaald. Elke transactie wordt tegen haar eigen prijs gesloten. De eindstand van de dag waardeert de openstaande positie daarna slechts opnieuw.
Een futureslotkoers is niet de eindklantprijs. Prijzen voor huishoudens en bedrijven bevatten daarnaast nettarieven, belastingen, heffingen, verkoopkosten en risico-opslagen (zie componenten van de stroomprijs). Bovendien hangen ze ervan af wanneer en hoe de leverancier heeft ingekocht.
Een stijgende slotkoers wijst niet op actuele schaarste op het net. Termijnprijzen reageren op verwachtingen, brandstof- en CO₂-prijzen, weersvoorspellingen, politieke risico's en de behoefte aan zekerheden. Voor het netbeheer tellen andere grootheden, zoals frequentie, beschikbaar vermogen of residuele belasting.
Toch is de slotkoers geen louter financiële grootheid. Hij bundelt de verwachtingen van de marktdeelnemers over opwekking, verbruik, flexibiliteit, opslag en netcongestie tot één getal dat officieel kan worden gebruikt.

Duiding

Achter een slotkoers staan regels: productdefinities, een tijdvenster, minimumgroottes voor in aanmerking genomen transacties en biedingen, plausibiliteitscontroles en clearingregels. Deze regels maken van afzonderlijke transacties een waarde waarmee waardering, zekerheidstelling en boekhoudkundige verwerking mogelijk zijn. De regels verschillen per beurs en worden regelmatig aangepast. De EEX heeft haar tijdvenster voor stroomderivaten bijvoorbeeld in december 2022 verschoven van 16:20–16:30 uur naar 17:05–17:15 uur. Wie slotkoersen vergelijkt of in contracten gebruikt, moet daarom handelsplatform, product en de geldende versie van de procedure vermelden. Op de Duitse stroommarkt is de closing price zo uiteindelijk het gemeenschappelijke referentiepunt voor handel, afdekking en clearing, maar geen maatstaf voor „de“ stroomprijs als zodanig.

Bronnen

Verfahren zur Feststellung von Abrechnungspreisen, Version 5.36 — European Energy Exchange AG (EEX); 2026-07-27. Abschnitte 1, 2.1–2.3 und 3.1 (Settlement von finanziellen Strom-Futures)
Trading Forms and Documentation – Settlement Pricing — European Energy Exchange AG (EEX); unbekannt (Verfahren dort mit Datum 2026-07-30 gelistet). Abschnitt Settlement Pricing
Public Contract Specifications (EEX) — European Energy Exchange AG (EEX); 2026-07-23. Abschnitte zu Lastprofilen (Peak, Extended Peak) und Final Settlement Price finanzieller Strom-Futures (laut Suchergebnis-Auszug)
German Power Financial Peak Futures — ICE Endex; unbekannt. Description, Cash Settlement Price
Power Futures – Product Overview — European Energy Exchange AG (EEX); unbekannt. Produktübersicht Power Futures

Gerelateerde begrippen

Edited by eCMS on 11.11.2026 17:30